Ortaokul Öğrencileri İçin Stres Ölçeğinin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Ahmet KESİCİ, Bayram AŞILIOĞLU

Özet


Bu çalışma; ortaokul öğrencilerinin TEOG (Temel Eğitimden Ortaöğretime Geçiş) sınavlarının yaklaştığı zaman diliminde yaşadıkları stres düzeyini belirlemede kullanılacak bir ölçek geliştirmek amacıyla yapılmıştır. Konu ile ilgili uzmanların görüşü alınarak 44 maddeden oluşan taslak bir ölçek hazırlanmıştır. Bu ölçek, 2013 - 2014 Eğitim-Öğretim yılı 2. Dönemde Siirt’te 3 ortaokulda okuyan 260 öğrenciye TEOG sınavlarından 3 gün önce uygulanmıştır. Elde edilen veriler ile madde analizleri, açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri yapılmıştır. Buna göre 21 maddeden oluşan “Duygusal çöküntü”, “Fiziksel yakınmalar”, “Sosyal belirtiler” ve “Duygusal yoğunluk” olarak adlandırılan 4 alt boyuttan oluşan bir ölçek geliştirilmiştir. Ölçeğin Cronbach Alpha güvenirliği .91  olarak hesaplanmış ve varyansın yaklaşık %55’ini açıkladığı tespit edilmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda χ²/sd değeri 1.595; RMSEA’nın değeri ise 0.048 olarak bulunmuştur. Ayrıca GFI, AGFI, NFI ve CFI uyum değerleri kabul edilebilir düzeyde ve sırasıyla 0.90, 0.88, 0.86 ve 0.94 olarak elde edilmiştir.


Anahtar Kelimeler


Stress; stress scale; exam stress;

Tam Metin:

PDF

Referanslar


Aldwin, C. M. (2007). Stress, coping, and development: An integrative perspective (2nd edition). Guilford Press.

Akman, S. (2004). Stresin nedenleri ve açıklayıcı kuramlar. Türk Psikoloji Bülteni, 10 (34-35).

Aydın, İ. (2008). İş yaşamında stres (3. Baskı). Ankara: Pagem Akademi

Aydın, K. B. (2010). Stresle başa çıkma (2. Baskı), U. Öner (Ed.). Ankara: Nobel.

Baltaş, Z. & Baltaş, A. (2003). Stres ve Başa Çıkma Yolları (30. Basım). İstanbul: Remzi Kitabevi.

Bayram, N. (2012). Sosyal Bilimlerde SPSS İle Veri Analizi (3. Baskı). Bursa: Ezgi.

Bilge, A., Öğce, F., Genç, R. E. & Oran, N. T. (2009). Algılanan stres ölçeği (ASÖ)’nin Türkçe versiyonunun psikometrik uygunluğu. Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi 25 (2).

Bozkurt, T., Uluğ, M., Çelik, A. T., Okyuğ, Z., İçellioğlu, S., Özden, M. S. & Soysal, Ö. (2010). Stres. İstanbul: Kültür Üniversitesi Yayınları.

Büyüköztürk, Ş. (2011). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı (15. Baskı). Ankara: Pagem Akademi.

Can, A. (2014). SPSS ile Bilimsel Araştırma Sürecinde Nicel Veri Analizi (3. Baskı). Ankara: Pagem Akademi.

Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. & Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal Bilimler İçin Çok Değişkenli İstatistik SPSS ve LİSREL Uygulamaları (2. Baskı). Ankara: Pagem Akademi.

Dağ, İ. (1999). Psikolojinin ışığında kaygı. Doğu Batı Düşünce Dergisi, (6).

Durmuş, B.,Yurtkoru, S. E. & Çinko, M. (2012). Sosyal Bilimlerde SPSS’le Veri Analizi, İstanbul: Beta.

Eren, E. (2012). Örgütsel Davranış ve Yönetim Psikolojisi (13. Baskı). İstanbul: Beta.

Eskin, M., Harlak, H., Demirkıran, F. &Dereboy, Ç. (2013). Algılanan stres ölçeğinin Türkçeye uyarlanması: güvenirlik ve geçerlik analizi. New/Yeni Symposium Journal, 51(3).

Güneysucu, J. (2010). Eğitilebilir zihinsel engelli çocuğa sahip olan babaların sosyo-demografik değişkenlere göre stres düzeyleri ve stresle başa çıkma tarzlarının incelenmesi, (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi), Maltepe Üniversitesi, İstanbul.

Hovardaoğlu, S. (1997). Stres belirtileri ile durumsal ve sürekli kaygının yordanması. Kriz Dergisi, 5(2).

Kesici, A. (2015). Ortaokul öğrencilerinin matematiğe yönelik duyuşsal özellikleri ile temel eğitimden ortaöğretime geçiş (TEOG) sınavları öncesi yaşadıkları stresin matematik başarısına etkisi, (Yayımlanmamış doktora tezi), Dicle Üniversitesi, Diyarbakır.

Kılıç, M. (1991). Belirti tarama listesi (SCL-90-R) nin geçerlilik ve güvenirliği. Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi,1(2).

Lazarus, S. R. (2006). Stres and Emotion. Springer Publishing Campany.

Özü, Ö. (2010). Bilişsel davranışçı yaklaşıma dayalı stresle başa çıkma becerileri eğitim programının işgörenlerin stres, kaygı ve iyilik hali düzeylerine etkisi: Karşıyaka vergi dairesi örneği. Doktora tezi, Ege Üniversitesi, İzmir.

Rout, U. R. & Rout, J. K. (2002). Stress management for primary healt care. Kluwer Academıc/ Plenum Publishers, New York.

Şahin, N. H., Batıgün, A. D. & Uğurtaş, S. (2002). Kısa semptom envanteri (KSE): Ergenler için kullanımının geçerlik, güvenilirlik ve faktör yapısı. Türk Psikiyatri Dergisi, 13(2)

Tabachnick, B. G. V. & Fidell, L. S. (2007). Using Multivariate Statistics (5’th Edition). U.S.A: Pearson EducationInc.

Tekin, H. (2012). Eğitimde Ölçeme ve Değerlendirme (21. Baskı). Yargı Yayınları: Ankara.

Ülkü, S., & Bilgin, N. (1983). Stress (Psikolojik Zorlanma). Eğitim ve Bilim, 7(41).


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.


http://www.Kefdergi.com

 

ULUSLARARASI BİLİMSEL HAKEMLİ DERGİDİR.

 

ISI (THOMSON REUTERS MASTER JOURNAL LIST)


 

TÜBİTAK ULAKBİM Sosyal ve Beşeri Bilimler Veri Tabanı

 

ASOS INDEX (AKADEMIA SOSYAL BİLİMLER İNDESKSİ)

tarafından taranmaktadır.