Dinlediğini Anlama Becerisinin Okuduğunu Anlama Üzerindeki Yordayıcılığının İncelenmesi

Tevhide KARGIN, Birkan GÜLDENOĞLU, Cevriye ERGÜL

Özet


Bu çalışmanın genel amacı, okul öncesi dönemde sahip olunan dinlediğini anlama becerisinin ilkokul birinci sınıftaki okuduğunu anlama üzerindeki yordayıcılığının incelenmesidir. Araştırmaya, çalışmanın katılımcı seçim kriterlerini karşılayan 52 öğrenci dâhil edilmiştir. Çalışma içerisinde öğrencilerin sahip oldukları dinlediğini anlama becerilerinin okuduğunu anlama üzerindeki yordayıcılığını belirlemek için iki farklı değerlendirme aracı kullanılmıştır. Bunlar; Dinlediğini Anlama Alt Testi ile Metin Okuma ve Okuduğunu Anlama Becerileri Değerlendirme Aracıdır. Araştırmanın verileri 15-20 dakikalık bireysel oturumlar şeklinde toplanmış ve Basit Doğrusal Regresyon analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, dinlediğini anlama becerisinin okuduğunu anlamanın önemli bir yordayıcısı olduğunu göstermiştir. Dinlediğini anlama ile okuduğunu anlama arasında elde edilen anlamlı ilişkiler, bu becerilerin içerikleri ve işlemleme süreçleri temelinde ayrıntılı olarak tartışılmıştır.   


Anahtar Kelimeler


Erken okuryazarlık; dinlediğini anlama; okuduğunu anlama; okul öncesi; okuma becerisi.

Tam Metin:

PDF

Referanslar


Aarnoutse, C., Van Leeuwe, J., & Verhoeven, L. (2005). Early literacy from a longitudinal perspective. Educational Research and Evaluation, 11, 253-275.

Akoğlu, G., Ergül, C. & Duman, Y. (2014). Etkileşimli kitap okuma: Korunmaya muhtaç çocukların alıcı ve ifade edici dil becerilerine etkileri., İlköğretim Online, 13 (2), 622-639.

Bishop, D.V.M., Byers Brown, B. & Robson, J. (1990). The relationship between phoneme discrimination, speech production, and language comprehension in cerebral palsied individuals. Journal of Speech and Hearing Research 33, 210–219.

Bradley, L. ve Bryant, P. E. (1983). Categorizing sounds and learning to read: A causal connection. Nature, 301, 419- 421.

Bruning, R. H., Schraw, G. J., & Ronning, R. R. (1999). Cognitive psychology and instruction. Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall.

Caravolas, M., Hulme, C. ve Snowling, M. J. (2001). The foun¬dations of spelling ability: Evidence from a 3-year lon¬gitudinal study. Journal of Memory and Language, 45, 751-774.

Catts, H.W., Fey, M.E., Zhang, X. & Tomblin, J.B. (1999). Language basis of reading and reading disabilities: Evidence from a longitudinal investigation. Scientific Studies of Reading 3, 331–361.

Cooper, D. H., Roth, F. P., Speece, D. L., & Schatschneider, C. (2002). The contribution of oral language skills to the development of phonological awareness. Applied Psycholinguistics, 23, 399–416.

Elbro, C. (1990). Differences in dyslexia. Copenhagen, Denmark: Munksgård.

Emiroğlu, S. & Pınar, F. (2013). Dinleme becerisinin diğer beceri alanları ile ilişkisi. International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 8(4), 769-782.

Erdoğan, Ö. (2009). İlköğretim birinci sınıf öğrencilerinin fonolojik farkındalık becerileri ile okuma ve yazma becerileri arasındaki ilişki (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara.

Ergul, C., Akoglu, G., Sarica, A. D., Karaman, G., Tufan, M., Bahap Kudret, Z. & diğ. (2016, basımda). An adapted dialogic reading program for Turkish kindergarteners from low SES backgrounds. Kuram ve uygulamada Eğitim Bilimleri (KUYEB), Değerlendirme Aşamasında.

Ergül, C., Akoğlu, G., Sarıca, A.D, Tufan, M. & Karaman, G. (2015). Ana sınıflarında gerçekleştirilen birlikte kitap okuma etkinliklerinin "etkileşimli kitap okuma” bağlamında incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(3),603-619. doi: 10.17860/efd.88429

Ergül, C., Karaman, G., Akoğlu, G., Tufan, M., Sarica, D. & Bahap Kudret, Z., (2014b, basımda). Okul öncesi öğretmenlerinin “Erken Okuryazarlık” kavramına ilişkin bilgi düzeyleri ve sınıf uygulamaları. İlköğretim Online, 13(4), 1449-1472.

Fletcher, J., Lyon, R., Barnes, M., Stuebing, K., Frances, D., Olson, R., et al. (2002). Classification of learning disabilities: An evidenced-based evaluation. In R. Bradley & L. Danielson ( Eds.), Identification of learning disabilities: Research to practice ( pp. 185–250). Mahwah, NJ: Erlbaum.

Gernsbacher, M. A., Varner, K. R., & Faust, M. E. (1990). Investigating differences in general comprehension skill. Journal of Experimental Psychology: Learning, Memory, and Cognition, 16, 430–445.

Gough, P. B. ve Tunmer, W. E. (1986). Decoding, reading and reading disability. Remedial and Special Education, 7, 6-10.

Gough, P. B., Hoover, W. A. ve Peterson, C. L. (1996). Some observations on a simple view of reading. C. Cornoldi ve J. Oakhill, (Ed.), Reading comprehension difficulties: Processes and intervention içinde (1-13). Mahwah, NJ: Erlbaum.

Greene, B. E., & Lynch-Brown, C. (2002). Effects of teachers' reading aloud styles on vocabulary acquisition and comprehension of students in the early elementary graders. Journal of Educational Psychology, 94, 465-474.

Güldenoğlu, B., Kargin, T., & Miller, P. (2015). Okuma güçlüğü olan ve olmayan öğrencilerin cümle anlama becerilerinin incelenmesi. Türk Psikoloji Dergisi, 30 (76), 82-96

Hagtvet, B. E. (2003). Listening comprehension and reading comprehension in poor decoders: Evidence for the importance of syntactic and semantic skill as well as phonological skills. Reading and Writing: An Interdisciplinary Journal, 16, 505–539.

Hagtvet, B.E. (1998). Preschool oral language competence and literacy development. In P. Reitsma & L. Verhoeven (eds.), Problems and interventions in literacy development (pp. 63–80). Dordrecht, The Netherlands: Kluwer Academic Publishers.

Hart, B., & Risley, T. (2003). The early catastrophe. American Educator, 27(4), 6-9.

Hoeks, J. C. J., Stowe, L. A. ve Doedens, G. (2004). Seeing words in context: The interaction of lexical and sentence level information during reading. Cognition and Brain Research, 19(1), 59-73.

Hoien T., Lundberg, I., Stanovich, K. E. ve Bjaalid, I. K. (1995). Components of phonological awareness. Reading and Writing, 7, 171-188.

Hoover, W. A. ve Gough, P. B. (1990). The simple view of read¬ing. Reading and Writing: An Interdisciplinary Journal, 2, 127-160.

Isbell, R., Sobol, J., Lindauer, L., & Lowrance, A. (2004). The effects of storytelling and story reading on the oral language complexity and story comprehension of young children. Early Childhood Education Journal, 32 (2), 157–163.

Kargın, T., Ergül, C., Büyüköztürk, Ş. & Güldenoğlu, B. (2015). Anasınıfı çocuklarına yönelik Erken Okuryazarlık Testi (EROT) geliştirme çalışması. Özel Eğitim Dergisi, 16(3), 237-268, doi: 10.1501/Ozlegt_0000000231

Kargın, T., Güldenoğlu, B. & Ergül, C. (2016). Anasınıfı çocuklarının erken okuryazarlık beceri profili: Ankara örneklemi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri (KUYEB), Değerlendirme Aşamasında.

Kendeou, P., Lynch, J., van den Broek, P., Espin, C., White, M.J. & Kremer, K. (2005). Developing successful readers: building early comprehension skills through television viewing and listening. Early Childhood Education Journal, 33( 2), 91-98. doi: 10.1007/s10643-005-0030-6

Lonigan C. J., Schatschneider C., & Westberg L. (2008). Developing early literacy: Report of the National Early Literacy Panel. In Identification of children’s skills and abilities linked to later outcomes in reading, writing, and spelling (pp. 55-106). Washington, DC: National Institue for Literacy

Mann, V.A., Shankweiler, D. & Smith, S.T. (1984). The association between comprehension of spoken sentences and early reading ability: The role of phonetic representation. Journal of Child Language 11, 627–643.

Nation, K. (2005). Children’s reading comprehension difficul¬ties. M. J. Snowling ve C. Hulme, (Ed.), The science of reading: A handbook (248-266). Oxford: Black¬well Publishing.

Olofsson, A., & Niedersoe, J. (1999). Early language development and kindergarten phonological awareness as predictors of reading problems. Journal of Learning Disabilities, 32, 464–472.

Ouellette, G. P. (2006). What’s meaning got to do with it: The role of vocabulary in word reading and reading comprehension. Journal of Educational Psychology, 98, 554–566.

Scarborough, H. S. (1990). Very early language deficits in dyslexic children. Child Development, 61, 1728–1743.

Schatschneider, C., Fletcher, J. M., Francis, D. J., Carlson, C. D. ve Foorman, B. R. (2004). Kindergarten prediction of reading skills: A longitudinal comparative analysis. Jour¬nal of Educational Psychology, 96, 265-282.

Share, D., Jorm, A., MacLean, R. & Mathews, R. (1984). Sources of individual differences in reading acquisition. Journal of Educational Psychology 76, 1309–1324.

Sinatra, G. M. (1990). Convergence of listening and reading processing. Reading Research Quarterly, 35, 115–130.

Snow, C. E., Tabors, P. O., Nicholson, P. E., & Kurland, B. F. (1995). SHELL: Oral language and early literacy in kindergarten and first-grade children. Journal of Research in Childhood Education, 10, 37–47.

Storch, A. S. ve Whitehurst, J. G. (2002). Oral language and code-related precursors to reading: Evidence from a lon¬gitudinal structural model. Developmental Psychology, 38, 934-947.

Tabachnick, B. G. & Fidell, L. S. (2001). Using multivariate statistics (4th ed.). Needham Heights, MA: Allyn & Bacon.

Torgesen, J. K., Wagner, R. K. ve Rashotte, C. A. (1997). Pre¬vention and remediation of severe reading disabilities: Keeping the end in mind. Scientific Studies of Reading, 1(3), 217-234.

Tunmer, W. E. (2008). Recent developments in reading inter¬vention research: Introduction to special issue. Reading and Writing, 21, 299-316. doi: 10.1007/s11145-007- 9108-4.

Tunmer, W. ve Greaney, K. (2010). Defining dyslexia. Journal of Learning Disabilities, 43(3), 229-243. doi: 10.1177 /0022219409345009

Tunmer, W.E., Nesdale, A.R. & Wright, A.D. (1987). Syntactic awareness and reading acquisition. British Journal of Developmental Psychology 5, 25–34.

Verhoeven, L., & Leeuwe, J. V. (2008). Prediction of the development of reading comprehension: A longitudinal study. Applied Cognitive Psychology, 22, 407-423.

Wise, J., Sevcik, R., Morris, R., Lovett, M. & Wolf, M. (2007). The relationship among receptive and expressive vocabulary, listening comprehension, pre-reading skills, word ıdentification skills, and reading comprehension by children with reading disabilities. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 50, 1093–1109.


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.


http://www.Kefdergi.com

 

ULUSLARARASI BİLİMSEL HAKEMLİ DERGİDİR.

 

ISI (THOMSON REUTERS MASTER JOURNAL LIST)


 

TÜBİTAK ULAKBİM Sosyal ve Beşeri Bilimler Veri Tabanı

 

ASOS INDEX (AKADEMIA SOSYAL BİLİMLER İNDESKSİ)

tarafından taranmaktadır.