Sosyal Bilgiler Ders Kitaplarında Bilim Adamları

Ersin TOPÇU, Kadir KARATEKİN

Özet


Tarihin her döneminde eğitimin geliştiği ülkelerde bilimin; bilimin geliştiği ülkelerde de eğitimin geliştiği bir vakıadır. Birbirini karşılıklı olarak besleyen bu iki olgu, günümüz toplumlarının dünyada söz sahibi olabilmelerinde önemli bir rol oynamaktadır. Bu nedenle Türk ve İslam dünyasında bilim alanında öncü olabilmek için çocukların bilime olan ilgi ve merakı artırılmalıdır. Bunun için ders kitaplarında rol model olacak bilim adamlarına ve onların yaptıkları ilmi araştırmalara yeterince yer verilmesi gerekmektedir. Bu araştırmanın amacı da sosyal bilgiler dersinde bilim adamlarına nasıl ve ne kadar yer verildiğinin ortaya çıkarılmasıdır. Bu amaç doğrultusunda sosyal bilgiler dersi öğretim programı ve sosyal bilgiler ders kitapları incelenmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, 4,5,6 ve 7. Sınıf sosyal bilgiler ders/çalışma kitaplarında adı geçen bilim adamlarından çoğunun batı medeniyetine mensup olduğu, Türk-İslam medeniyetine mensup olanların genelde sosyal bilimler alanında çalışma yapmış olanlardan seçildiği, bilim dünyasına son derece önemli katkılarda bulunmuş birçok Türk-İslam bilgininden hiç bahsedilmediği görülmektedir.


Anahtar Kelimeler


Sosyal bilgiler, sosyal bilgiler programı, sosyal bilgiler ders kitapları, bilim adamları

Tam Metin:

PDF

Referanslar


Ahmed, A. (1969). Garb’ın İslamdan Öğrendikleri. İstanbul: Mihrab

Akbaba, B. (2014. İnkılâp Tarihi Öğretiminde Biyografiler. (Ed. Mustafa Safran), Tarih Nasıl Öğretilir? Tarih Öğretmenleri İçin Özel Öğretim Yöntemleri, (s.379-383). (Genişletilmiş 2. baskı). İstanbul: Yeni İnsan Yayınevi

Al-Khalili, J. (2010). Science in the Muslim World, Physics World, Nisan

Al-Khalili, J. (2011). Revelations of a golden age Physics World, Mart

Aslan, O. (2013). Bilimin Tanımı Özellikleri ve Bilim Tarihinin Aşamaları. (Ed. Murat Demirbaş). Bilimin Doğası ve Öğretimi, Ankara: Pegem

Barthold, W. (2012). İslam Medeniyeti Tarihi. (çev. M. Fuad Köprülü). (4. baskı). Ankara: Çağ yay.

Bassiouni, M.C. (2012). Islamic Civilization. URL: https://goo.gl/rQQTJD. Erişim tarihi: 12.12.2016

Bedevi, A. (2012). Batı Düşüncesinin Oluşumunda İslamın Rolü. (çev. Muharrem Tan). İstanbul: İz yay.

Beg, M.A.J. (2006). Essays On The Origins Of Islamic Civilization. Kube Publishing

Bouamrane, C. (2009). Ortaçağ İslam dünyasında bilim ve gelişmesi. (çev. Hüseyin Şimşek) İstem, 14, 383 - 396

Creswell, J., W. (2015). Nitel Araştırma Yöntemleri Beş Yaklaşıma Göre Nitel Araştırma Ve Araştırma Deseni. (çev. Ed. Mesut Bütün & Selçuk Beşir Demir). Ankara: Siyasal Kitabevi

Doğan, M. (2010). Bilim ve Teknoloji Tarihi. Sümerlerden günümüze bilim ve teknoloji. Cumhuriyet Türkiye’sinde bilim ve teknoloji. Ankara: Anı

Döğen, Ş. (1984). Müslüman Ilim Öncüleri Ansiklopedisi. İstanbul: Yeni Asya yay.

Durant, (1950). The age of faith. URL: https://goo.gl/YLB2uU. Erişim tarihi: 01.02.2017

Gingerich, O. (2016). İslamic Astronomy. Islam & Science. October

Hassani, Salim T. S. (2010). 1001 İcat. Dünyamızda İslam Mirası. (çev. Salih Tahir). Manchester: Foundation For Science Technology and Civilisation,

Hunke, S. (1987). Avrupa'nın Üzerine Doğan İslam Güneşi. (çev. Servet Sezgin), İstanbul: Bedir yay.

İzmirli, İ.H. (1977). İslam Mütefekkirleri ile Garp Mütefekkirleri Arasında Mukayese. Sadeleştiren S. Hayri Bolay. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı

Kamali, M.H. (2003). Islam, Rationality And Science Islam & Science, 1, 115-134

Karabekir, K. (1992). Paşaların Kavgası. (2. Baskı). İstanbul: Emre yay.

Kaymakcı, S. (2013). Sosyal Bilgiler Ders Kitaplarında Sözlü Ve Yazılı Edebî Türlerin Kullanım Durumu. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 20, 230-255

Mansouri, R. (2007) A Way Forward For Islamic Science. Physics World. Ağustos.

Merriam, S. B. (2013). Nitel Araştırma Desen ve Uygulama İçin Bir Rehber. (çev. ed. Selahattin Turan), Ankara: Nobel

Mez, A. (2014). Onuncu Yüzyılda İslam Medeniyeti. İslam’ın Rönesansı. (çev. Salih ŞABAN). (3. baskı). İstanbul: İnsan yay.

Nasr, S. H. (2003). Islam, Science And Muslims. A Conversation With Seyyed Hossein Nasr. Islam & Science,1, 5-28

Nasr, S. H. (2006). İslam ve Bilim. İslam medeniyetinde pozitif bilimlerin tarihi ve esasları. İstanbul: İnsan yay.

Ofek, H. (2011). Why the Arabic World Turned Away From Science. The New Atlantis, 30, 3-23

Overbye, D. (2001). How Islam Won, and Lost, the Lead in Science. URL: https://goo.gl/llKbqQ. Erişim tarihi: 03.01.2017

Patton, M. Q. (2014). Nitel Araştırma Ve Değerlendirme Yöntemleri. (çev. ed. Mesut Bütün & Selçuk Beşir Demir). Ankara: Pegem Akademi yay.

Russell, B. (1954). The Scientific Outlook. Third impression. London: Unwin brothers

Sayılı, A. (2010). Bilim Tarihi: Hayatta En Hakiki Mürşit İlimdir. (2. basım). İstanbul: Gündoğan yay.

Seignobos, C. (1960). Avrupa Milletlerinin Mukayeseli Tarihi. (çev Samih Tiryakioğlu). İstanbul: Varlık yay.

Sezgin, F. (2008a). Bilim Tarihi Sohbetleri. Söyleşi: Sefer Turan. İstanbul: Timaş yay.

Sezgin, F. (2008b). İslam’da Bilim Ve Teknik. C.1. (çev. Abdurrahman Aliy). (2. basım). İstanbul: İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür A.Ş. yay.

Sezgin, F. (2014). Tanınmayan Büyük Çağ. İstanbul: Timaş yay.

Topdemir, H.G. ve Unat, Y. (2011). Bilim Tarihi. (3. Baskı). Ankara: Pegem akademi yay.

Turhan, M. (1951). Kültür Değişmeleri. Ankara: Başbakanlık Kültür Müsteşarlığı Kültür Yayınları

Unat, Y. (2006). Battânî ve Zîc-i Sâbî Adlı Astronomi Eseri, I. Uluslararası Katılımlı Bilim, Din ve Felsefe Tarihinde Harran Okulu Sempozyumunda sunulmuş bildiri, 28-30 Nisan 2006 Şanlıurfa, 1, 347-368. Erişim adresi: https://goo.gl/CeFKxx. Erişim tarihi: 15.01.2017

Unat, Y. (2016). 1933 Yılında Ali Yar Tarafından Yazılmış Lise III Kozmografya Kitabı ve Liselerde Astronomi Dersleri. Kastamonu Eğitim Dergisi. 24 (4), 2073-2088

Yıldırım, C. (2004). Bilim felsefesi. (9. Baskı) İstanbul: Remzi yay.

Yıldırım. A. & Şimşek. H. (2005). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. (5. baskı). Ankara: Seçkin yay.

Zerrinkub, A. (2009). İslam Medeniyeti Mucizesi. (çev Abuzer Dişkaya) İstanbul: Ağaç yay.

Zeydan, C. (1971). İslam Medeniyeti Tarihi. (çev. Zeki Megamiz). İstanbul: Doğan Güneş yay.

URL 1: https://goo.gl/LzJ2Y1. Erişim tarihi: 04/03/2017

URL 2: https://goo.gl/LXl3IZ. Erişim tarihi 06/01/2017

URL 3: https://goo.gl/tBF5Rt. Erişim tarihi 11/12/2016

URL 4: https://goo.gl/Bdz5Dv. Erişim tarihi 05/02/2017


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.


http://www.Kefdergi.com

 

ULUSLARARASI BİLİMSEL HAKEMLİ DERGİDİR.

 

ISI (THOMSON REUTERS MASTER JOURNAL LIST)


 

TÜBİTAK ULAKBİM Sosyal ve Beşeri Bilimler Veri Tabanı

 

ASOS INDEX (AKADEMIA SOSYAL BİLİMLER İNDESKSİ)

tarafından taranmaktadır.